Şehir ve Sosyal Sermaye

16 Kasım 2009

Beyoğlu'nda; İstanbul'un kalbinde, Türkiye'nin kültür ve sanat merkezinde yaşıyorum.
İlçem; Beyoğlu Belediyesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, sivil inisiyatif, hükümet ve uluslararası kuruluşların organizasyonlarına ev sahipliği yapıyor. Toplantı, sergi, panel, sempozyum, bienal denince akla, Beyoğlu geliyor.
Beyoğlu; milyonlarca insanın, hayatına katkı sunuyor. Milyonlarca insan, enerjisini bizden alıyor. Sahip olduğumuz bu zenginliğin, her geçen gün şehrimi daha vazgeçilmez, daha hayatın merkezinde, daha zengin yaptığını yaşayarak görüyorum.

Bir şehir, insana sunduğu katma değer ölçüsünde şehirdir. Hizmet, doğrudan ya da dolaylı olarak insanın hayatını kolaylaştırdığı oranda anlamlıdır.
Gezecek yer, yemek yenecek mekân, ibadethane,yollar,kaldırımlar, evler, iş yerleri, ulaşım
hizmetleri, bilişim faaliyetleri, huzur, sükûnet, güvenlik şehri anlamlandırır. Bunlar olmayınca, bunlar eksik kalınca, insan için şehir gittikçe anlamını yitirir.
Varlığını devam ettiremez.

Şehir insan varsa anlamlıdır. Aksi takdirde, bir
şehirden bahsetmek zaten mümkün değildir.
Şehirlere, bu anlamı da insanlar katar. Yani
etkileşimli bir iletişim söz konusudur.
Şehrin duruşunu sakinlerinin duruşu belirler.
Sakin, düzeyli, birikimli, değerli, diğergam ise
yaşayanlar, şehir de o ölçüde sakin,
düzeyli, birikimli, diğergamdır. Arzu etmesek
de, akside pek tabi mümkündür.

Bu, evrensel bir durum; yerel yöneticinin mutlak hizmet alanlarını tespit etmektedir. Bir; şehre yapılmak suretiyle insana yapılan hizmetler.
İki; doğrudan insan için üretilmekle birlikte, şehre yapılan hizmetler. Edebali'nin "İnsanı yaşat ki devlet yaşasın sözünü" bu duruma uyarlayacak olursak sonuç şudur:
"İnsanı yaşat ki şehir yaşasın", "Şehri yaşat ki insan
yaşasın". Her ikisi de biz yerel yöneticiler için temel düstur niteliği taşımaktadır.

İstanbul, geçtiğimiz günlerde Urban Age İstanbul Konferansı'na ev sahipliği yaptı. Şehir ve insan merkezli pek çok önemli başlığı, dünyanın önde gelen otoriteleri ile masaya yatırdık, tartıştık. Konferans'ta, ilgimi çeken en önemli başlık; "Şehirler ve Sosyal
Sermaye" oldu. Bu iki kavramın birbirine ne denli girift, ne denli etkileşimli olduğunu bir kez daha
bütün çıplaklığıyla gördüm. Oluşturmuş olduğumuz,
yönetim birikiminin ne denli kuşatıcı ve evrensel olduğuna bir kez daha şahit oldum.

Başka başlıklar altında da olsa, aynı konu üniversitelerin de gündeminde. New York Columbia Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof.Dr. Saskia Sassen: The American Annals of the Political and Social Science adlı yıllık yayının 2009 sayısında ''stratejik şehir'' ve ''yaratıcı zümre'' kavramlarını incelerken şöyle diyor; ''Yüz yüze iletişimin ve yeni ekonomik sektörlerde yaratıcı zümrelere duyulan
ihtiyacın gereği olarak, şehirler 1980?lerden bu yana stratejik birimler haline geldiler. Aslında bu gelişmeler de daha derinlerdeki yapısal bir dönüşümün
neticesidir''

Tespite dikkat edilirse; yüz yüze iletişim, iletişimden doğan sektörler, üretken insan gücü, insan hayatında şehirlerin stratejik önemi, şehirlerin bugününü geçmişlerine borçlu oldukları kavramlarının altı çizilmektedir.
Deforme etmiş olsak ta, Edebali'den ödünç aldığımız söylem bütün bunları ve daha fazlasını içeriyor.

600 yıl önce İbn-i Haldun, Sassen'in henüz bugün ifadelendirdiği bu kavramların altını bakın nasıl çiziyor: "Şehirlerarası iş bölümünün esası doğal kaynaklar değil, şehir ahalisinin sahip olduğu
becerilerdir." İbn-i Haldun'un ifadelerinde şehirler
için olmazsa olmaz olan: iş bölümü, kendinden menkul değerler, şehir halkının oluşturduğu katma değer, şehirlerarası ilişkiler, öne çıkmanın, var olmanın şartlarını bütün çıplaklığıyla özlemleyebiliyoruz.

Profesör Sassen'in oluşturduğu Küresel Stratejik Şehirler Listesinin ilk iki sırasını Londra ile New York paylaşıyor. Türkiye'nin kısa zamanda aldığı mesafe, yeni şehircilik anlayışı, stratejik konumu ve yönetim birikimini dikkate alacak olursak, Sassen,
listesini orta vadede yenilemek zorunda kalacak. Stratejik şehirler listesinin ilk 3'ünde, mutlaka, ama mutlaka İstanbul yer alacak.

Şehrimizin önde gitmesi için, şehirlerin seçilmişleri olan biz siyasetçilere büyük iş düşüyor.
Şehir ve insan merkezli yatırım ve hizmet anlayışımızı hedefimize yakışır büyüklükte ve cesaretle sürdürmemiz gerekiyor.
Yönetimini üstlendiğimiz şehirlerin, sahip olduğu potansiyellerden en azami derecede faydalanarak, bunu gerçekleştireceğimize inanıyorum.

Biz, Beyoğlu Belediyesi olarak; ilçemizin başta belirttiğim niteliklerini, bu hedefe ulaşmak için en önemli varlığımız kabul ediyoruz. Beyoğlu'nu; Kültür ve Sanat'ın merkezi, insan merkezli şehircilik anlayışının üssü olarak yapılandırıyoruz. Sadece Türkiye için değil, dünya için bir merkez kuruyoruz.

İnsan merkezli stratejik yönetim anlayışının, her bir ilçemizde, farklı potansiyel değerlerle İstanbul'umuzu, daha, daha da yukarılara taşıyacağına yürekten inanıyorum.

Esen Kalın...